{"id":17922,"date":"2021-12-19T12:46:27","date_gmt":"2021-12-19T11:46:27","guid":{"rendered":"http:\/\/zamosc.pttk.pl\/wordpress\/?page_id=17922"},"modified":"2021-12-19T16:21:35","modified_gmt":"2021-12-19T15:21:35","slug":"wojda-1942-2021","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/zamosc.pttk.pl\/wordpress\/?page_id=17922","title":{"rendered":"Wojda 1942 – 2021"},"content":{"rendered":"

Wspomnienia ze spaceru do Wojdy w dniu 18 grudnia 2021 r.<\/strong><\/p>\n

Zdj\u0119cia wykonali: dwaj Andrzeje i Edward. Grupka fajna 15 os\u00f3b ma\u0142ych i du\u017cych oraz jeden piesek. Zapalili\u015bmy znicze przy pomniku w Szewni Dolnej powstania zamojskiego 1942 -1944 r., przy pomniku Paw\u0142a Dawidenki i przy pomniku w Wojdzie.<\/p>\n

W\u0119drowali zamojscy przewodnicy PTTK, przodownicy turystyki pieszej i mi\u0142o\u015bnicy w\u0119dr\u00f3wek pieszych.<\/p>\n

Tras\u0119 prowadzi\u0142 kol. Andrzej Dziaduszek przewodnik i przodownik turystyki pieszej i rowerowej. Powita\u0142 przyby\u0142ych, opowiedzia\u0142 kilka s\u0142\u00f3w o genezie wybuchu powstania zamojskiego w 1942 r. i celu naszej w\u0119dr\u00f3wki. \u00a0Edward S\u0142oniewski, prezes ZO PTTK w Zamo\u015bciu, powiedzia\u0142 kilka s\u0142\u00f3w o ods\u0142oni\u0119ciu pomnika oraz g\u0142azach, z kt\u00f3rych zbudowano pomnik.<\/p>\n

W\u0119drowali\u015bmy przez teren Roztocza\u0144skiego \u015bcie\u017ck\u0105 historyczn\u0105.<\/p>\n

Na skraju lasu zatrzymali\u015bmy si\u0119 przy pomniku partyzanta radzieckiego Paw\u0142a Dawidenki i zapalili\u015bmy znicze.<\/p>\n

\u00a0P\u00f3\u017cniej obejrzeli\u015bmy drewnian\u0105 kapliczk\u0119 stoj\u0105c\u0105 w miejscu gaj\u00f3wki Ordynacji Zamojskiej. Kapliczk\u0119 wybudowa\u0142 gajowy na pami\u0105tk\u0119 swoich dzieci zmar\u0142ych na tyfus w czasie I wojny \u015bwiatowej. Dalej w\u0119drowali\u015bmy szlakiem partyzanckim do Wojdy podziwiaj\u0105c wspania\u0142e buki i jod\u0142y. Pocz\u0105tkow\u0105 by\u0142 nieco trudno, bo by\u0142o b\u0142otko i koleiny.\u00a0 Schodz\u0105c w dolin\u0119 doszli\u015bmy do male\u0144kiej wioski Wojdy. Po prawej min\u0119li\u015bmy pozosta\u0142o\u015bci ogromnego d\u0119bu. Na skraju polanki stoi pomnik z czarnego marmuru przypominaj\u0105ce wydarzenia z grudnia 1942. Opis poni\u017cej.<\/p>\n

Zapalili\u015bmy ognisko i by\u0142a chwila czasu na pogaduszki. Kiedy odchodzili\u015bmy przysz\u0142a druga grupa ze Szko\u0142y Spo\u0142ecznej w Zamo\u015bciu. Zostawili\u015bmy im p\u0142on\u0105ce ognisko. Dalej poszli\u015bmy zielonym szlakiem, mijaj\u0105c po prawej las Kawulicha. Obok posiad\u0142o\u015bci Kory weszli\u015bmy ponownie w lasy. Od dawna maj\u0105 nazw\u0119 Komisarskie. Teraz by\u0142o juz \u0142atwiej, po z g\u00f3ry i droga by\u0142a utwardzona.<\/p>\n

W dolinie spotkali\u015bmy ponownie Edwarda, kt\u00f3ry oczekiwa\u0142 nas. Podzieli\u015bmy si\u0119 op\u0142atkiem, a kolega Andrzej w imieniu Klubu Turystyczno-Krajoznawczego wr\u0119czy\u0142 najm\u0142odszym piechurom p. Po\u017adzikom odznak\u0119 \u201eSiedmiomilowe Buty\u201d, p\u00f3\u017aniej z\u0142o\u017cy\u0142 \u017cyczenia \u015bwi\u0105teczne i noworoczne.<\/p>\n

Wr\u00f3cili\u015bmy do swoich samochodzik\u00f3w cierpliwie oczekuj\u0105cych na parkingu. Niestety but\u00f3w z b\u0142otka \u201esapowatego\u201d nie uda\u0142o si\u0119 oczy\u015b\u0107. Zrobimy po wyschni\u0119ciu.<\/p>\n

Mimo, \u017ce na wzg\u00f3rzach trafia\u0142o si\u0119 roztocza\u0144skie jeszcze jesienne b\u0142otko by\u0142o fajnie i humory dopisa\u0142y. Pogoda by\u0142a rajdowa. Tras\u0119 o d\u0142ugo\u015bci 8 km pokonali\u015bmy w ci\u0105gu 4 godzin.<\/p>\n

Dopiero jak odje\u017cd\u017cali\u015bmy zacz\u0105\u0142 pada\u0107 \u015bnie\u017cek z deszczem.<\/p>\n

Dzi\u0119kujemy za udzia\u0142 w spacerze i do spotkania w przysz\u0142ym roku, jak odpoczniecie po \u015bwi\u0119tach i Sylwestrze.<\/p>\n

Opowie\u015b\u0107 o Wojdzie<\/p>\n

Wojda – pomnik z czarnego marmuru upami\u0119tnia walk\u0119 w obronie wysiedlanej ludno\u015bci Zamojszczyzny.\u00a0 30 XII 1942 r. mia\u0142a tu miejsce pierwsza nie tylko na Zamojszczy\u017anie, ale w dziejach Batalion\u00f3w Ch\u0142opskich, otwarta bitwa z okupantem hitlerowskim. Wobec rozpocz\u0119tych wysiedle\u0144 ludno\u015bci polskiej i nasilenia represji, Komendant G\u0142\u00f3wny BCh Franciszek Kami\u0144ski w trzeciej dekadzie grudnia 1942 r. rozkaza\u0142 komendantom obwod\u00f3w tomaszowskiego i zamojskiego utworzy\u0107 oddzia\u0142 w sile jednej kompanii. Na polecenie komendanta obwodu tomaszowskiego, 26 XII w okolicach Dzier\u0105\u017cni mia\u0142a miejsce koncentracja \u017co\u0142nierzy BCh. Zorganizowano dwa plutony z\u0142o\u017cone z 96 ludzi pochodz\u0105cych ze wsi, kt\u00f3re zosta\u0142y wysiedlone. Dow\u00f3dztwo nad plutonami obj\u0119li: plut. J\u00f3zef Danilewicz ps. „K\u0142oda” i plut. Aleksander Mys\u0142akowski ps. „Jutrzenka”. Niemal jawne organizowanie oddzia\u0142\u00f3w partyzanckich mia\u0142o na celu pokazanie ludno\u015bci polskiej, \u017ce w\u015br\u00f3d ludu r\u00f3wnie\u017c istniej\u0105 si\u0142y zdolne walczy\u0107 w jego obronie. Oba plutony natychmiast uda\u0142y si\u0119 w lasy kosobudzkie.\u00a0 27 grudnia dotar\u0142y do miejsca koncentracji w Wojdzie. Przyby\u0142 tu r\u00f3wnie\u017c trzeci pluton z obwodu zamojskiego, w sile 34 ludzi pod dow\u00f3dztwem plut. Henryka Dereweckiego ps. „S\u0119p”. Nad utworzon\u0105 w ten spos\u00f3b I Kompani\u0105 Kadrow\u0105 BCh obj\u0105\u0142 dow\u00f3dztwo por. Jerzy Miller ps. „Vis”, przys\u0142any przez Komend\u0119 G\u0142\u00f3wn\u0105 BCh z Warszawy.<\/p>\n

Jerzy Miller, ps. „Vis” lub „Filip” – cichociemny, przeszkolony w Anglii i przerzucony do Polski. Oficer ds. dywersji w KG BCh. Po zorganizowaniu powstania zamojskiego wr\u00f3ci\u0142 do Warszawy. Zgin\u0105\u0142 we wrze\u015bniu 1943 w akcji na restauracj\u0119 niemieck\u0105 przy rogu Senatorskiej i Miodowej.<\/p>\n

Noc\u0105 28 XII 1942 r. w lasach pod Bli\u017cowem do I Kompanii Kadrowej BCh do\u0142\u0105czy\u0142 37-osobowy radziecki oddzia\u0142 p\u0142k. Wasyla Wo\u0142owina, sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 ze zbieg\u00f3w z oboz\u00f3w jenieckich. Tak du\u017ce zgrupowanie partyzant\u00f3w nie uj\u015b\u0107 uwadze Niemc\u00f3w. Rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 koncentracja ich si\u0142 pod dow\u00f3dztwem kpt. Biskady’ego. Wiadomo\u015b\u0107 o przygotowaniach hitlerowc\u00f3w dotar\u0142y do dow\u00f3dztwa zgrupowania. Partyzanci, wal\u0105c stare drzewa, k\u0142adli przeszkody na drogach wiod\u0105cych do Wojdy. W okolicy czuwa\u0142y patrole. W budynku na wsch. skraju wsi urz\u0105dzono wartowni\u0119 z broni\u0105 maszynow\u0105.<\/p>\n

Do bitwy dosz\u0142o 30 grudnia, na trzeci dzie\u0144 po utworzeniu I Kompanii Kadrowej BCh. O \u015bwicie Niemcy rozpocz\u0119li atak od strony Kosobud, Adamowa i Szewni Dolnej. Kilkana\u015bcie godzin trwa\u0142 zaci\u0119ty b\u00f3j. Kilka razy partyzanci odpierali silne ataki hitlerowc\u00f3w zadaj\u0105c im dotkliwe straty. Brawurowo walczy\u0142 cekaemista Pawe\u0142 Dawidenko na skraju lasu od strony Kosobud, ale niestety poleg\u0142. Wieczorem I Kompania Kadrowa BCH wycofa\u0142a si\u0119 w lasy zwierzynieckie nie daj\u0105c si\u0119 zniszczy\u0107. Podzielona na ma\u0142e grupki noc\u0105 powr\u00f3ci\u0142a w okolice Dzier\u0105\u017cni. Niemcy po wkroczeniu wieczorem do Wojdy spalili zabudowania i rozstrzelali 11 mieszka\u0144c\u00f3w. W czasie tej bitwy Niemcy stracili 20 zabitych i 30 rannych \u017candarm\u00f3w. Zgin\u0119\u0142o 6 partyzant\u00f3w BCh i 2 radzieckich, kilku zosta\u0142o rannych. Bitwa pod Wojd\u0105 by\u0142a pocz\u0105tkiem powstania zamojskiego, w kt\u00f3rym a\u017c do wyzwolenia walczy\u0142o ponad 22 tys. \u017co\u0142nierzy. Ta bitwa mia\u0142a szczeg\u00f3lne znaczenie polityczno-moralne dla ludno\u015bci Zamojszczyzny. Wykaza\u0142a, bowiem zar\u00f3wno mo\u017cliwo\u015b\u0107 jak i skuteczno\u015b\u0107 podejmowania walki zbrojnej z okupantem i mobilizowa\u0142a do zbrojnego oporu.<\/p>\n

\n

[huge_it_slider id=”261 „]<\/p>\n

 <\/p>\n

[huge_it_slider id=”263 „]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wspomnienia ze spaceru do Wojdy w dniu 18 grudnia 2021 r. Zdj\u0119cia wykonali: dwaj Andrzeje i Edward. Grupka fajna 15 os\u00f3b ma\u0142ych i du\u017cych oraz jeden piesek. Zapalili\u015bmy znicze przy pomniku w Szewni Dolnej powstania zamojskiego 1942 -1944 r., przy … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-17922","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zamosc.pttk.pl\/wordpress\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/17922","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zamosc.pttk.pl\/wordpress\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/zamosc.pttk.pl\/wordpress\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamosc.pttk.pl\/wordpress\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zamosc.pttk.pl\/wordpress\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17922"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/zamosc.pttk.pl\/wordpress\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/17922\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17979,"href":"https:\/\/zamosc.pttk.pl\/wordpress\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/17922\/revisions\/17979"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zamosc.pttk.pl\/wordpress\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17922"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}