|
Wycieczka po Grzędzie Sokalskiej W dniu 29
maja 2010 r. Oddział PTTK w Zamościu był organizatorem sesji krajoznawczej dla
kadry Oddziału po Grzędzie Sokalskiej.
Trasa wiodła
w większości po terenie wschodniej części powiatu zamojskiego (teren gmin:
Zamość, Adamów, Łabunie, Komarów) oraz sąsiednie gminy powiatu tomaszowskiego
Rachanie i Krynice. Celem imprezy była promocja mało znanej części regionu.
Impreza była współfinansowana przez Powiat Zamojski.
Pierwsza wzmianka o miejscowości Łabunie pochodzi z roku 1428. Pod koniec XV wieku Łabunie przeszły w ręce Oleśnickich herbu Radwan, którzy odziedziczyli po Łabuńskich włość łabuńską. Składały się na nią następujące wsie: Krynice, Dzierążnia, Wierzbie, Łabunie i Wola Łabuńska. Oleśniccy poszerzyli otrzymaną w spadku włość o Niewirków i Barchaczów. W 1648 roku Łabunie oraz sąsiednia wieś Łabuńki były własnością Stanisława. Pierwszym właścicielem Łabuń z rodziny Zamoyskich był Marcin Zamoyski, IV ordynat. Ostatecznie Łabunie dostały się Janowi Jakubowi, żonatemu z Ludwiką Poniatowską. Jan Jakub Zamoyski zmarł w 1790 roku, a majątek odziedziczył po nim jego siostrzeniec Hrabia Michał Wilhorski, który w roku 1801 sprzedał Łabunie Stanisławowi Grzębskiemu herbu Jastrzębiec.Kolejnymi właścicielami Łabuń byli Tarnowscy, którzy w 1895 roku sprzedali Łabunie hrabiemu Aleksandrowi Szeptyckiemu z Łaszczowa. Pod koniec XIX wieku był tu urząd gminy, I – klasowa szkoła etatowa, browar piwny, młyn wodny, cegielnia, destylarnia parowa i tartak. W 1895 roku Alekszander Szeptycki uruchomił w Łabuniach gorzelnię. W 1919 roku Szeptyccy planowali sprzedaż majątku jednak do sprzedaży nie doszło. W 1922 roku Szeptyccy przekazali zespół pałacowo – parkowy siostrom Franciszkankom Misjonarkom Maryi zajmującymi się opieką nad sierotami, dziećmi opuszczonymi i chorymi. Zakonnice wykonały remont pałacu zaadaptowały go na cele klasztorne, zamiany dotyczyły również parku gdzie założono cmentarz klasztorny. W 1928 roku ustawiono krzyż fundacyjny. Pierwsze pochówki pojawiły się już w roku następnym. W 1929 roku hr. Aleksander Szeptycki posiadał w Łabuniach 1977 ha ziemi, cegielnie, młyn, tartak parowy i gorzelnię. Podczas II wojny światowej Niemcy zbudowali lotnisko (1940).
Na
polach Wolicy Śniatyckiej w 1920 roku rozegrała się ostatnia, a
jednocześnie największa w XX wieku bitwa kawalerii polskiej, stoczona przez
ułanów 1 Dywizji Jazdy pułkownika Juliusza Rómmla i 1 Armii Konnej generała
Siemiona Budionnego. Walczące strony stoczyły ją w szyku konnym z użyciem broni
białej. Bitwa zakończyła się sukcesem strony polskiej i przeszła do historii
jako bitwa pod Komarowem.
Właścicielem
Komarowa w początku XVIII wieku był Hrabia Michał Wielhorski, ale już w roku
1747 przeszedł na własność Hrabiego Jana Miera starosty tyszowieckiego
i kasztelana inflanckiego. W 1748 roku Hrabia Mier uzyskał dla Komarowa
prawa miejskie.
Po Mierach Komarów przeszedł do Walentego Gołuchowskiego. W 1868 roku Komarów
został pozbawiony praw miejskich. W 1872
roku nastąpiła parcelacja dóbr komarowskich, ziemie dworską wykupili przeważnie
koloniści z Galicji. Na terenie gminy Komarów w 1914 roku miała miejsce bitwa
XIX Korpusu rosyjskiego z IX i częścią VI Korpusu austriackiego. Bitwa ta była
częścią zmagań wojennych, jakie prowadziły 5 Armia rosyjska z 4 Armią austriacką,
zakończonych porażką i wycofaniem wojsk rosyjskich w głąb Królestwa Polskiego.
Obecny kościół wzniesiony w latach: 1904-11 wg projektu
arch. Kazimierza Skórewicza. Uszkodzony w czasie działań wojennych w latach:
1939 - 44, odnawiany w latach 1944-5. Neogotycki, trzynawowy. Murowany z cegły,
kryty blachą miedzianą. Ołtarz główny
barokowy z pocz. w. XVIII, przeniesiony z kościoła reformatów w Zamościu,
uzupełniony po zniszczeniach z 1939 r., w nim późnobarokowy krucyfiks z 2. poł.
w. XVIII, pochodzący z kościoła pobernardyńskiego w Radecznicy, na tle obrazu z
malowanymi postaciami Matki Boskiej i św. Jana Ewangelisty oraz przedstawieniem
Jerozolimy w tle, współczesnymi ołtarzowi, gruntownie przemalowanymi. W kruchcie znajduje się malowidło przedstawiające
bitwę pod Komorowem w 1920 r.
Kraczew
Znajduje
się tutaj figura wystawiona na pamiątkę założenia wsi w 1808 r. Obecnie w złym
stanie.
Wożuczyn
Dokładna
data założenia Wożuczyna nie jest znana. Wieś istniała już zapewne pod koniec
XIV w. Pierwsza wzmianka źródłowa pojawia się już w r. 1409 w dokumencie fundacyjnym
kościoła parafialnego w Gródku z 25 II 1409 r. W XV w., jako właściciel dóbr,
kilkakrotnie występuje Jakub Wożuczyński. Najpierw w r. 1482 ze swą małżonką
Dorotą, następnie w latach: 1483,1487, 1492, 1494. Wieś była w posiadaniu
Wożuczyńskich do początku wieku XVIII, następnie rodziny Mierów od których, 19
II 1800 r., przeszła na własność Jana Kraczewskiego. Po jego śmierci wieś stała
się, ok. r. 1830, własnością rodziny Wydżgów, którzy w Wożuczynie byli prawie
do II wojny światowej.
Pierwotnie w Wożuczynie
istniał drewniany dwór wzniesiony przez Jana Wożuczyńskiego herbu Godziemba i
rodzinę. Na przełomie wieków: XVI i XVII został rozbudowany, przez posła
bełskiego Jakuba Wożuczyńskiego, do rozmiarów małego zameczku, który był w
stanie oprzeć się najazdom tatarskim w latach: 1621, 1623, 1626, 1629. Na
początku w. XVIII, po przejściu w posiadanie rodziny Mierów, dawna rezydencja
Wożuczyńskich straciła częściowo swój charakter obronny. Wilhelm Mier,
szambelan króla Augusta III, przekształcił dom na okazałą, barokową rezydencję
pałacową z regularnym parkiem. Rezydencja była usytuowana na niewielkim wzgórzu
z pałacem, którego front zwrócony był na południe. Od strony północnej otaczał
ją tarasowy park ze schodami i rzeźbami. Całość była otoczona murami obronnymi
i fosami, tworzyła czworokąt, z basztami na narożach. Droga dojazdowa
prowadziła od strony wschodniej. Wjazd od wschodu prowadził przez bramę typu
obeliskowego i budynek bramowy z XVIII w. (kordegardę), zwodzony most, a
następnie wzdłuż południowego założenia, tuż nad brzegiem rozległego stawu
łączącego się niegdyś z fosami. Na ten okres przypadł rozkwit rezydencji
szlacheckiej w Wożuczynie, która przetrwała do wieku XX. W r. 1915 r. poważnie
uszkodzona pociskami artyleryjskimi (wówczas spłonęła bogata biblioteka).
Odbudowana. Ostatecznie zniszczona po II wojnie światowej. W
roku 1912 Józef Tomasz Wydżga, Aleksander Szeptycki i Stanisław Kowerski
utworzyli Spółkę Akcyjną Cukrowni Wożuczyn. Jej celem było prowadzenie cukrowni
i rafinerii w osadzie fabrycznej Wożuczyn, wyrób i sprzedaż cukru we wszystkich
postaciach oraz produktów pobocznych fabrykacji, jak również prowadzenie
gospodarstwa rolnego i przemysłów połączonych z gospodarstwem na posiadanych
lub dzierżawionych gruntach. W 1914 roku w czasie działań wojennych zakład
został spalony i przez następne trzy lata był nieczynny. Dopiero po roku 1918
został odbudowany i wznowił produkcję cukru. Kościół pw. Nawiedzenia NMP, wzniesiono około r. 1742
z fundacji Wilhelma Miera. W r. 1750 konsekrowany przez bp. Józefa Eustachego
Szembeka pw. Nawiedzenia NMP. Znajduje się on we wschodniej części wsi, na
niewielkim wzgórzu, które stromo opada od strony zachodniej, a łagodniej od
południowej i wschodniej. Jest to kościół murowany z cegły, częściowo z
kamienia; otynkowany. Posiada tylko jedną nawę z dwuwieżową fasadą. Nawa i
węższe prezbiterium są prostokątne, dwuprzęsłowe. Przy szerszym, zachodnim
przęśle prezbiterium są dwa kwadratowe pomieszczenia: od północy kaplica Pana
Jezusa, od południa zakrystia ze skarbcem na piętrze. Od frontu posiada dwie
kwadratowe wieże, ujmujące przedsionek, wysunięte ryzalitowo na boki. W wieży
północno - zachodniej umieszczone są dzwony. Pod kościołem znajdują się
podziemia, zbudowane podobnie jak budynek kościelny na planie krzyża
łacińskiego. Podziemia o wysokości ok. 2,5 m. występują pod nawą, prezbiterium,
kaplicą i zakrystią. Wejście do podziemi jest w południowej ścianie nawy. Wnętrze
oświetlają trzy małe, silnie wyglifione okienka, znajdujące się w czołowej
ścianie prezbiterium, zakrystii i kaplicy. W północnej części podziemi,
znajdującej się pod kaplicą, umieszczone są trumny ze zwłokami rodziny Mierów,
fundatorów kościoła oraz rodziny Wydżgów, kolejnych właścicieli dóbr
wożuczyńskich. Wnętrze kościoła rozczłonkowane jest filarami przyściennymi,
pomiędzy którymi znajdują się wysokie arkadowe wnęki ołtarzowe, które w górnej
części mają otwory okienne. Wszystkie okna znajdujące się w kościele miały
pierwotnie futryny z drewna sosnowego, a ramy z dębowego i były mniejsze od
obecnych. Filary i ściany kościoła są tęczowe z pilastrami, które (w nawie) są
parzyste i podtrzymują odcinki belkowania. Sklepienia wewnątrz kościoła są
belkowo-krzyżowe, na gurtach. W kaplicy natomiast znajduje się sklepienie
ośmiopolowe z lunetami. W skarbcu jest strop belkowy, nowszy. Tęcza w owym
skarbcu jest o łuku półkolistym. Na zewnątrz kościoła wszystkie naroża są
zaokrąglone i ujęte pilastrami, które w elewacjach bocznych i wschodnich są
uproszczone. Dźwigają gzymsy wsparte na narożach na wolutowych konsolkach.
Fasada kościoła, z częścią środkową, została wysunięta przed wieże i zwieńczona
wolutowym szczytem. Rozczłonkowana, wraz z bocznymi ścianami wież, pilastrami
kompozytowymi podtrzymującymi wydatne, przełamujące belkowanie. Na osi kościoła
znajduje się prostokątny otwór drzwiowy w profilowanym obramowaniu, a nad nim
czworolistna płycina. W drugiej kondygnacji znajdują się okna zamknięte
odcinkowo. W zwieńczonym dwuspadowo szczycie znajduje się płycina o łuku
nadwieszonym. Górne kondygnacje wież są opilastrowane i zwieńczone belkowaniem.
Znajdują się tam również smukłe otwory dzwonowe, zamknięte łukami pełnymi.
Szczyt wschodni oraz szczyty kaplicy i zakrystii są trójkątne, ogzymsowane.
Wschodni szczyt prezbiterium jest taki jak szczyt fasady. Na południowej
ścianie zakrystii znajduje się zegar słoneczny wykonany w r. 1808 przez
ówczesnego rektora kościoła ks. Boryskiego. Hełmy wież mają kształty kopulaste
z latarniami, sześcioboczne zwieńczone żelaznymi, kutymi krzyżami. Nad nawą
znajduje się wieżyczka na sygnaturkę. Dach na całym kościele pierwotnie pokryty
gontem, obecnie miedzianą blachą. Wewnątrz kościoła znajdowało się pierwotnie
osiem ołtarzy (wraz z głównym), obecnie jest ołtarz główny i pięć bocznych.
Były to ołtarze: Najświętszej Maryi Panny (główny), Jezusa Chrystusa (w
kaplicy), św. Anny, św. Antoniego, św. Kajetana (bez portatelu), św. Mikołaja,
św. Józefa, św. Marii Magdaleny. Ołtarz główny z wklęsłym, jednokondygnacyjnym,
sześciokolumnowym retabulum na dwukondygnacyjnym cokole, zwieńczony jest
okazałym szczytem ze spływami wolutowymi po bokach. W polu głównym ołtarza
umieszczony jest obraz Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny (tzw. Mały) z dwoma
aniołami u góry, trzymającymi wstęgi z napisami dotyczącymi Nawiedzenia.
Malowany jest w stylu barokowym na przełomie XVII i XVIII w., w srebrnych,
pozłacanych sukienkach i barokowych koronach z początku XVIII w. Między
kolumnami znajdują się rzeźby św. Piotra i Pawła, Katarzyny i Anny. Wszystkie
są barokowe z przed 1750 r. W szczycie tego ołtarza, w glorii z obłoków,
uskrzydlonych główek aniołków oraz puttów znajduje się niewielkie popiersie
Boga Ojca. Tabernakulum znajdujące się w tym ołtarzu jest późnobarokowe,
współczesne ołtarzowi. Znajdują się na nim rzeźby dwóch aniołków. Ołtarze
boczne jednoosiowe. Cztery z nich są umieszczone parami w nawie kościoła. Jeden
z ołtarzy, który został umieszczony przy lewym łuku tęczy posiada w polu
głównym barokowy obraz św. Anny z przełomu wieków XVII i XVIII (wzmiankowany w
r. 1727). Obraz ten posiada metalową, posrebrzaną sukienkę z tegoż czasu. W
szczycie tego ołtarza znajduje się niewielka rzeźba św. Jana Chrzciciela i
dwóch aniołków. Inne rzeźby znajdujące się na tym ołtarzu są z tego samego
okresu co ołtarz. Po stronie prawej nawy, znajduje się taki sam ołtarz, z tym
tylko, że w polu głównym posiada obraz św. Marii Magdaleny. Dwa następne
ołtarze, znajdujące się w nawie, posiadają obrazy: w lewym św. Antoniego z
początku XVIII w., w prawym św. Józefa z Dzieciątkiem z I poł. w. XVIII.
Następne dwa ołtarze, czyli św. Mikołaja i św. Kajetana miały mensy drewniane,
które z czasem uległy zniszczeniu. Nie znamy daty likwidacji tych ołtarzy,
obecnie pozostały po nich tylko obrazy, które wiszą w miejscach dawnych
ołtarzy. Kolejny ołtarz znajduje się w kaplicy Pana Jezusa. W retabulum tego
ołtarza umieszczony jest krucyfiks. W szczycie znajduje się gloria z Okiem
Opatrzności wśród obłoków, promieni i uskrzydlonych główek aniołków. Po bokach
znajdują się dwie niewielkie rzeźby aniołków. W kościele znajduje się
późnobarokowa ambona z II ćw. w. XVIII ozdobiona ornamentem regencyjnym. Z tego
okresu pochodzi też fotel. Na jednej ze ścian znajduje się epitafium Wilhelma
Miera, kasztelana słońskiego, generała gwardii koronnej, fundatora kościoła
(zm. 1758 r.) i jego syna Jana, kasztelana inflanckiego zmarłego w 1790 r.,
wykonane z marmuru po r. 1790. W czasie II wojny światowej kościół ten
zamieniono na magazyn (15 VI 1943 - 22 VII 1944), Otwarto go 6 VIII 1944 r. i
poświęcono. Na wieży kościelnej są 3 dzwony
Kapliczka przydrożna w
Wożuczynie zapewne z w. XX. Drewniana, słupowa, z trzech stron oszalowana,
bielona, na płycie cementowej; dach namiotowy, kryty blachą, zwieńczony
ozdobnym żelaznym kutym krzyżem. Wewnątrz rzeźba św. Jana Nepomucena z 1. poł.
w. XIX, o charakterze ludowym.
Na cmentarzu grzebalnym: Figura
z 1. poł. w. XVII, wg tradycji łączona z Jakubem Wożuczyńskim; posłem bełskim.
Murowana z cegły, otynkowana. W kształcie kolumny na czworobocznym niskim
postumencie o ściętych narożach, zwieńczonej ogzymsowaną latarnią z
prostokątnymi i półkoliście zamkniętymi wnękami; poniżej latarni fryz
konsolkowy z uskrzydlonymi główkami puttów oraz tarczą z herbem Wożuczyńskich
Godziemba i literami C W L B. Daszek stożkowy, murowany, zwieńczony żelaznym,
kutym krzyżem
Wieś
Dzierążnia w 2 ćw. XVI wieku była własnością Dzierążyńskich. W XVIII w. dziedzicem
Dzierążni był Antoni Węgliński- pisarz ziemi bełskiej, również fundator
kościoła wybudowanego w latach 1769-1774. W 1789 roku jako dziedzic
Dzierążni wymieniony jest hrabia Jan Zamoyski. Od Zamoyskiego Dzierążnia
przechodzi na wiele lat w ręce Debolich, najpierw Tomasza, chorążego
Lubaczowskiego. Od Tomasza Deboli dobra ziemskie Dzierążnia z przyległościami
kupił w 1794 roku jego brat Augustyn. Augustyn Deboli testamentem z dnia 14.02.1810
roku majątek swój podzielił między dzieci z drugiego małżeństwa z Józefą z
Puzynów Deboli. I tak dziedzicem Dzierążni z przyległościami został najstarszy
syn Ignacy. W wyniku zadłużenia, dobra Dzierążnia w drodze licytacji publicznej
nabył Michał Głogowski. Po Michale Głogowskim bezdzietnie
i beztestamentowo zmarłym, odziedziczyli Dzierążnię w 1851 roku jego najbliżsi
krewni, a już w 1856 na publicznej licytacji nabył je Marceli Rudnicki. Prawem
naturalnego spadku dobra te w 1861 roku odziedziczył jego syn Jan Ignacy
Rudnicki. W roku 1913 Dzierążnię otrzymują w drodze spadku po ojcu Janie
Ignacym Prudnickim, Helena i Bogdan Rudniccy- rodzeństwo, którzy w tym samym
roku sprzedają dobra Adamowi Michałowi Eugeniuszowi Makomaskiemu.
W 5 lat
później Dzierążnia została sprzedana Edmundowi Makomaskiemu, synowi Antoniego.
Ośrodek dworski pozostał w rękach
Makomaskich aż do reformy rolnej.
Po śmierci Edmunda Makomaskiego (27.03.1938) Dzierążnię otrzymała na własność z
mocy prawa spadkowego jego siostrzenica Konstancja Elżbieta Maria z Makomaskich
Gumińska żona Jana.
Zespół
dworski w Dzierążni z końca XVIII w. usytuowany jest na jednym ze wzgórz
licznie występujących na tym terenie. Od zachodu przylega do niego stara droga
biegnąca w wąwozie.
Założenie pałacowo-ogrodowe położone jest na opadającym w kierunku południowym
stoku. W północnej części założenia znajduje się park otoczony od północy i
wschodu alejami lipowymi. Zachodnią granicę parku stanowi pałac oraz rosnące po
obu jego stronach grupy drzew zaś od
południa park sąsiaduje z sadem.
Wzniesiony
na planie prostokąta, jednokondygnacyjny z nadbudowanym na skraju skrzydła
południowego pięterkiem, podpiwniczony. Dwutraktowy z hallem i salonem oraz wejściem od ogrodu.
W 2006 roku dworek w Dzierążni przeszedł w ręce prywatne. Obecnie znajduje się tutaj Gospodarstwo Agroturystyczne >>>
Kościół obecnie istniejący,
pw. Wniebowzięcia NMP i św. Mikołaja, wybudowano prawdopodobnie w latach:
1769-1774 z fundacji Antoniego Węgleńskiego, dziedzica wsi i pisarza bełskiego,
przy znacznej pomocy proboszcza Jakuba Wołkiewicza. W r. 1817 pożar zniszczył
wnętrze kościoła, restaurowany, wykonano nowy dach, w r. 1858 konsekrowany
przez bp. Walentego Baranowskiego. W r. 1902 ponownie w kościele wybuchł pożar.
W r. 1905 został odnowiony i wtedy dobudowano przedsionek. W latach: 1904-1913
nastąpiła budowa wszystkich ołtarzy i sprowadzenie do nich obrazów. Prezbiterium zwrócone na północ. Barokowy.
Murowany z cegły, otynkowany. Nawa trójprzęsłowa, powiększona od zachodu w r.
1905 o dwa przęsła nieco węższe i niższe; prezbiterium węższe od nawy,
jednoprzęsłowe, zamknięte półkoliście, z czworoboczną zakrystią od zachodu. Pod
prezbiterium krypty. Wewnątrz nawa rozczłonkowana parami pilastrów,
podtrzymującymi odcinki belkowania. Tęcza o łuku półkolistym, wsparta na
filarach przyściennych. Sklepienia kolebkowo-krzyżowe z 1817 r. Zewnątrz ściany
rozczłonkowane parami pilastrów, na nawie przeciętych w połowie wysokości
odcinkami gzymsu i podtrzymujących profilowany gzyms wieńczący.
Północno-wschodni narożnik nawy wsparty skośną skarpą, pozostałe narożniki nawy
i zakrystii zaokrąglone. Okna zamknięte półkoliście, w szerokich opaskach z
kluczami. Dachy dwuspadowe, nad prezbiterium i zachodnią częścią nawy niższe,
kryte blachą; nad nawą wieżyczka na sygnaturkę z latarnią. 5 ołtarzy
drewnianych W ołtarzu głównym jest obraz
Wniebowzięcia NMP (mal. J. Buchbinder, r. 1904). Ołtarze boczne po lewej
stronie: pierwszy - z obrazem św. Mikołaja i - na zasłonie - św. Walentego,
drugi - z obrazem św. Franciszka z Asyżu, po prawej stronie: pierwszy z rzeźbą
Pana Jezusa Ukrzyżowanego, a drugi z obrazem św. Anny. Na chórze muzycznym są
organy wykonane przez firmę Biernackiego.
Epitafium Kazimiery z Puzynów
Deboli (zm. 1851r.), klasycystyczne, marmurowe. Obok kościoła klasycystyczna
dzwonnica wzniesiona po r. 1817 (dzwon z r. 1896). Murowana z cegły,
otynkowana. Czworoboczna. Na cmentarzu kościelnym, w którego narożach znajdują
się cztery kapliczki neogotyckie z w. XIX, murowane, nagrobek ks. Mikołaja
Galickiego (zm. 1898), w kształcie kamiennego krzyża na postumencie. Kaplica na
cmentarzu grzebalnym, murowana. Od r. 1828 był tu kościół unicki (filia parafii
komarowskiej). Na początku w. XX był w bardzo złym stanie, dlatego został
rozebrany, a prezbiterium w r. 1934 przerobiono na dzisiejszą kaplicę grobową
rodziny Makomaskich. Kwadratowe, z pilastrami na narożach i gzymsem pod okapem;
dach dwuspadowy, z nowym przyczółkiem od frontu, kryty blachą. Cmentarz
rzymskokatolicki, dawniej także greckokatolicki w Dzierążni, czynny, założony
na pocz. w. XIX, w kształcie wydłużonego czworoboku o pow. 2,15 ha,
Krynice
Do
czasów kasaty unii w w. XIX istniała tutaj parafia greckokatolicka. Parafię
rzymskokatolicką erygował, 25 VI 1925 r., bp. Marian Fulman. Powstała z
podziału parafii Łabunie. Otrzymała ziemię od ówczesnego właściciela majątku,
Grzegorza Lipczyńskiego. Kilka lat przed erekcją parafii założono cmentarz
grzebalny (w r. 1920), a w istniejącym już kościele odprawiano nabożeństwa. W
okresie międzywojennym życie religijne i społeczne młodej parafii zaczęto się
rozwijać dynamicznie, o czym świadczyło m.in. wielkie zainteresowanie
powstającymi organizacjami religijnymi. Przy parafii istniała niewielka
biblioteka licząca przeszło 300 książek (mały księgozbiór zachował się w
okresie powojennym).
Kościół, pw. św. Stanisława
bm, został zbudowany w r. 1920. Powstał z przeróbki kościoła budowanego, wg
planów inż. Siennickiego, dla parafii rzymskokatolickiej w Horyszowie Polskim.
W stanie niedokończonym został on zakupiony z ofiar Kryniczan i przewieziony na
obecne swoje miejsce. Złożył go budowniczy Jan Tor.
Kościół drewniany,
trzynawowy, przy prezbiterium dwie zakrystie, na frontonie wieża (kształtem
przypomina chińską pagodę), nad nawą wieżyczka, w nawie sufit półokrągły,
posadzka z terakoty. Wewnątrz są 3 drewniane ołtarze. Początkowo było ich 5
(zostały przywiezione z Tyszowiec, z dawnego kościoła greckokatolickiego).
Ołtarze obecnie istniejące nie odpowiadają tym pierwotnym: 2 boczne zostały
przerobione. W ołtarzu głównym obraz Matki Bożej z w. XVII, dwa na zasuwie:
Wskrzeszenie Piotrawina przez św. Stanisława i Najświętszego Serca Pana Jezusa.
Obraz św. Teresy w ołtarzu bocznym po lewej stronie, po prawej ołtarz z obrazem
Matki Bożej. Na chórze muzycznym znajdują się 10-głosowe, około stuletnie
organy, zakupione w latach sześćdziesiątych z miejscowości Ulan.
Obok kościoła dzwonnica,
wykonana sposobem gospodarczym w 1958 r., w r. 1999 pokryta blachą, oszalowana,
zakonserwowana, w niej 2 dzwony. Na cmentarzu przykościelnym figura MB
Niepokalanej oraz pomnik Papieża Jana Pawła II ufundowany z racji Jego wizyty w
Zamościu. Kaplica, pw. św. Teresy od Dzieciątka Jezus, na cmentarzu grzebalnym.
Stoi na miejscu dawnego kościoła unickiego, murowana, wybudowana w stylu
gotyckim w r. 1925 przez właściciela majątku Grzegorza Lipczyńskiego.
|